ضد
ماده كه به محض تماس با ماده آن را نابود مي سازد پديده نادري در كيهان
بنظر مي رسد. براي چندين دهه دانشمندان سرنخ هائي از وجود يك ابر بسيار
بزرگ ضد ماده كه در فضا سرگردان بود در دست داشتند اما نمي دانستند كه اين
ابر از كجا منشا مي گيرد.
اكنون منبع اسرار آميز اين ابر ضد ماده كشف شده است: ستاره هائي كه توسط سياهچاله ها و ستاره هاي نوتروني متلاشي مي شوند.
در
حاليكه سامانه هاي پيش رانش از سوخت ضد ماده تا اين زمان فقط موضوعاتي در
حد داستانهاي علمي تخيلي هستند اما ضد ماده بسيار واقعي است.
ضد ماده چيست؟
تمامي
ذرات اوليه ، ماننده پروتونها و الكترونها ، قرينه هائي از ضد ماده از جرم
مشابه اما بار متضاد دارند. براي مثال ، ضد ماده مخالف يك الكترون كه
پوزيترون ناميده مي شود داراي بار مثبت است.
زمانيكه
يك ذره با ضد ذره خود برخورد مي كند يكديگر را نابود مي كنند و طي اين
فرايند يك انفجار انرژي مانند پرتوهاي گاما آزاد مي گردد. در سال 1978 ،
تجهيزات رديابي پرتوهاي گاما كه با استفاده از بالون به آسمان فرستاده
شدند يك نوع پرتو گاما را ردگيري كردند كه از فضا منشا مي گرفت. بنظر مي
رسيد كه برخورد الكترونها با پوزيترونها باعث انتشار اين پرتو مي شد و اين
بدان معني بود كه در فضا ضد ماده وجود داشت.
ظاهرا اين
پرتوهاي گاما از يك ابر ضد ماده كه حدود صد هزار سال نوري پهنا داشته و
هسته كهكشان راه شيري را احاطه كرده بود منتشر مي شده است. اين ابر غول
آسا با پرتوهاي گاما و انرژي برابر صد هزار خورشيد مي درخشد.
اينكه
دقيقا چه عاملي باعث ايجاد ضد ماده مي شد براي چندين دهه يك راز باقي
مانده بود. ستارهاي در حال انفجار و ماده تاريك از جمله مظنونين بودند.
اكنون
، يك گروه تحقيقاتي بين المللي با چهار سال مطالعه داده هاي ماهواره بين
المللي آزمايشگاه اخترفيزيك پرتو گاما از آژانس فضائي اروپا مظنونين اصلي
را به دقت تعيين كرده است. اين يافته هاي جديد پيشنهاد مي كنند كه اين
پوزيترونها اساسا از ستاره هائي كه توسط سياهچاله ها بلعيده مي شوند و
همچنين ستاره هاي نوتروني توليد مي شوند.
زمانيكه
يك سياهچاله يا يك ستاره نوتروني يك ستاره را نابود مي كنند مقادير عظيمي
پرتو آزاد مي شود. دانشمندان بر اين باورند كه وقتي الكترونها و
پوزيترونها در زمان نابود شدن پرتوهاي گاما "آشكار گر" را منتشر مي كنند ،
اين پرتوهاي گاما نيز مي توانند با تركيب شدن ، الكترون و پوزيترون توليد
كنند تا مكانيسم ايجاد ابر ضد ماده را فراهم نمايند.
بر
اساس محاسبه پژوهشگران يك ستاره نسبتا عادي كه توسط سياهچاله يا ستاره
نوتروني متلاشي مي شود قادر است صد هزار بيليون بيليون بيليون بيليون
پوزيترون (عدد يك با چهل و يك صفر) در ثانيه توليد كند.
يافته هاي پژوهشگران در نسخه دهم ماه ژانويه 2008 مجله Nature به چاپ رسيده است.
http://www.parssky.com/news/?NewsID=2172&Cat=Cosmology
من فرهاد از علاقمندان به نجوم هستم.